เมื่อคนอยากผูกมิตรกับนกขาจรหลังบ้าน

หากอยู่ๆ เอ่ยถึงการดูนกขึ้นมา หลายคนคงรู้สึกว่าเป็นกิจกรรมไกลตัวที่ต้องออกไปเดินป่าเท่านั้นถึงจะมีโอกาสได้ลงมือทำ แต่แท้จริงแล้วการดูนกสามารถแทรกซึมอยู่ทุกอณูในชีวิตประจำของเราทุกๆ คนเสมอ เพียงแค่บางครั้งเราลืมละสายตาจากสิ่งอื่นแล้วเงยหน้ามองดูมันเท่านั้นเอง

ในประเทศเจริญแล้วอย่างสหรัฐอเมริกา ผู้คนกว่า 53 ล้านคนพิสูจน์ให้เราเห็นว่าการดูนกไม่ใช่เรื่องไกลตัว พวกเขาชื่นชอบและมีความสุขกับการให้อาหารบรรดานกขาจรที่บินโฉบไปโฉบมาแล้วหยุดแวะพักบริเวณสวนหลังบ้าน กระทั่งยึดกิจกรรมเหล่านั้นเป็นงานอดิเรก
ไม่เพียงเป็นการอนุรักษ์นกด้วยวิธีธรรมชาติรูปแบบหนึ่งแล้ว งานอดิเรกดูนกขาจรนี้ยังเป็นตัวจุดประกายความฝันให้แก่คนอีกด้วย

ยกตัวอย่าง Summer Askin เด็กหนุ่มวัยรุ่นธรรมดาคนหนึ่งเริ่มลงเรียนวิชาปักษีวิทยาในระดับมหาวิทยาลัยอย่างจริงๆ จังๆ เริ่มแรกเขาแค่รู้สึกตื่นตาตื่นใจกับบรรดานกนานาชนิดที่แวะมาทานอาหารจากอุปกรณ์ที่นำไปแขวนไว้บนกิ่งไม้นอกหน้าต่างห้อง แต่เมื่อได้สังเกตพฤติกรรมและลักษณะเฉพาะของนกเหล่านั้นไประยะหนึ่ง ก็ยิ่งทำให้เขาเห็นความสวยงามและความแตกต่างของนกแต่ละสายพันธุ์มากขึ้นเรื่อยๆ

หรืออีกหนึ่งชายหนุ่ม Paul Starzynski ที่อยู่วงการนี้หลายปีมองว่า การดูนกเป็นความสุขและความสงบสุขที่ธรรมชาติมอบให้ เพียงแค่นั่งนิ่งๆ ไม่รบกวนบรรดานกน้อยๆ เขาก็สามารถสัมผัสกับนกแต่ละได้ตัวอย่างใกล้ชิด ใกล้ชนิดที่ว่าสามารถเห็นเมล็ดอาหารเล็กๆ ที่พวกมันคาบไว้ในปากก่อนที่จะกลืนลงท้องทีเดียว

ประเด็นนี้แตกต่างกันกับคนดูนกขาจรอีกกลุ่มที่เลือกจะสร้างความท้าทายให้กับตัวเองด้วยการนับจำนวน และจับตาดูนกแต่ละพันธุ์อย่างละเอียดถี่ถ้วนที่มากินอาหาร จากนั้นก็นำข้อมูลไปบันทึกไว้ในคอมพิวเตอร์พร้อมตรวจสอบว่านกพวกนั้นเป็นนกอพยพหรือนกใกล้สูญพันธุ์หรือไม่

จริงอยู่ว่าการที่นกจะบินมาเกาะพุ่มไม้ของบ้านใครสักคนอาจไม่ใช่เรื่องยาก แต่การจะสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรและเป็นใจต่อนกหลากหลายสายพันธุ์ในเวลาเดียวกันนั้นเป็นเรื่องที่ต้องศึกษาพอสมควร เพราะนกแต่ละชนิดล้วนก็มีพฤติกรรมการกินอาหารและการดำรงชีวิตแตกต่างกันออกไป

              ของง่ายๆ อย่าง เมล็ดทานตะวันก็เป็นอาหารอันโอชะของนก แต่หากต้องการจะดึงดูดนกขาจรสายพันธุ์ใหม่ให้มาแวะจอดหลังบ้านนั้น มีข้อแนะนำว่าควรนำเมล็ดดอกคำฝอย เมล็ดข้าวฟ่าง หรือผลไม้บางชนิดผสมลงไปด้วย เช่นเดียวกับอุปกรณ์ให้อาหารนก (Feeder) ที่รูปทรงแตกต่างกันก็ยิ่งเพิ่มมิติของการสังเกตพฤติกรรม

            ส่วนการบริหารน้ำสำหรับดื่มสำหรับนก นอกจากต้องมั่นเปลี่ยนใหม่อยู่เสมอแล้ว ควรจัดเตรียมอ่างเล่นน้ำไว้ให้พวกมันด้วย ยิ่งถ้าใส่ลูกเล่นเป็นน้ำพุ น้ำวนหรือเล่นใหญ่จัดเต็มเป็นน้ำตกยิ่งดึงดูดให้นกที่มีนิสัยอยากรู้อยากเห็นบินเข้ามาสอดส่องบริเวณดังกล่าว เพราะโดยธรรมชาติของนกจะสามารถมองเห็นและได้ยินเสียงน้ำในระยะไกล การมีอ่างอาบน้ำติดไว้ในสวนจึงเป็นวิธีเบสิคในการล่อตาล่อใจให้พวกมันบินเข้ามาบ้านเรา

            นอกจากนี้สิ่งสำคัญไม่แพ้อาหารการกิน คือสภาพแวดล้อมของสวนและสถานที่ทำรัง เพราะนกเป็นสัตว์ที่ชอบความรู้สึกปลอดภัยหรือได้รับการปกป้อง หากพวกมันรู้สึกไม่มั่นใจเกี่ยวกับความปลอดภัยก็คงไม่แวะมาพักในสวนหลังบ้านคุณบ่อยๆ ฉะนั้นสภาพบริเวณสวนหลังบ้านจึงต้องจัดให้ร่มรื่นเข้าไว้ และอาจเสริมความปลอดภัยไปอีกขั้นด้วยการทำบ้านนก โดยต้องคำนึงเรื่องขนาดของรูทางเข้า ความแข็งแรงทนทาน รวมถึงวัสดุสำหรับเริ่มต้นสร้างรังด้วย นกบางตัวจะชอบทำรังจากเศษซากดอกไม้ที่ตายแล้ว ในขณะบางพันธุ์ก็ชอบจากเศษหญ้าอย่างที่เราคุ้นเคยกันดี

            ทั้งหมดนี้เป็นเพียงแค่รายละเอียดขั้นพื้นฐานในเริ่มงานอดิเรกดูนกขาจร ถึงฟังดูไม่ใช่เรื่องง่ายแต่สิ่งทั้งหมดทั้งมวลที่คนดูนกทุกคนยอมซื้อหามาไว้นั้น ถูกจ่ายคืนเป็นความรู้สึกสงบสุขและอิ่มเอมใจแทน โดยส่งมอบความรู้สึกนั้นผ่านการเฝ้ามองความงามของบรรดานกขาจรนานาชนิด พร้อมๆ กับฟังบทเพลงขับกล่อมจากธรรมชาติที่ไม่ต้องเดินทางออกไปไหนไกล เพราะหาได้ใกล้ๆ ง่ายๆ แค่สวนหลังบ้านของเรา

            แต่สำหรับใครที่ไม่มีบ้านเป็นของตัวเอง ครั้นจะดัดแปลงสวนหลังบ้านก็ยากเหลือเกิน แต่อยากทดลองสัมผัสการเป็นนักชมนก เราอยากให้ลองมาเล่นบอร์ดเกมส์ ปีกปักษา – Wingspan ที่จะให้คุณสวมบทบาทนักปักษีวิทยา ที่จะต้องเสาะหาและดึงดูดนกสารพัดชนิดมาเลี้ยง ทั้งยังต้องดูแลระบบนิเวศน์ และดูแลนกของเราให้ดีที่สุด เพียงเท่านี้ก็ไม่ต้องปรับเปลี่ยนบ้านให้วุ่นวาย แค่เปิดกล่องปีกปักษาแล้วมาชื่นชมเหล่านกกัน

ที่มา
• voathai
• thespruce